AİHM RAPORUNDA HAK İHLALİ ARTIŞLARI DİKKAT ÇEKTİ

AİHM tarafından verilen hak ihlali kararlarında, geçen yıl Türkiye 140 ihlalle tüm ülkeler arasında ikinci sırada yer aldı. Toplamda verilen 140 kararında ilk sırada adil yargılanma hakkı, ikinci sırada ise ifade özgürlüğü hakkı ihlali yer aldı. Hak ihlalleri bir önceki yıla oranla yüzde 20 arttı.

Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) raporunda, hak ihlali kararlarındaki artış dikkati çekti. Rapora göre, 2016 yılında 77 olan hak ihlali, 2018 yılında 140’a yükseldi. Türkiye, geçen yıl hak ihlali verilen ülkeler arasında, Rusya’nın ardından ikinci sırada yer aldı.

Rapora göre, 2018 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 11’inci Maddesi’nde yer alan toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma özgürlüğünün ihlal edildiğine dair 11 karar alındı. Toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma özgürlüğü ihlali 2016 yılına oranla yüzde 120 arttı.

7 BİN 100 BAŞVURU

AİHM’de incelenmeyi bekleyen dosya sayısında ilk sırada 11 bin 750 başvuruyla Rusya bulunurken Türkiye ise 7 bin 100 başvuru ile dördüncü sırada yer aldı. Özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali de 2016 yılına göre yüzde 31 arttı. Özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiği yönünde 2016 yılında 22 karar alınırken 2018 yılında bu sayı 29’a yükseldi. Yurttaşların gördüğü kötü muamele rakamlarındaki artış da dikkat çekti. Türkiye tarafından AİHS’nin 5’inci Maddesi’nde yer alan kötü muamele yasağı ihlali hakkında 2017 yılında iki defa, 2018 yılında 11 defa karar alındı.

Rapora göre, ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine dair 2016 yılında yedi karar alınırkın 2018 yılına gelindiğinde bu sayı 40’a yükseldi. İfade özgürlüğü hakkı böylece son üç yılda yüzde 471 oranında arttı. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliği ilkesi ihlali hakkında ise 2018 yılında sekiz karar verildi. Bu ilkenin ihlalindeki artış oranı ise yüzde 50’ye ulaştı. Etkin soruşturmanın yapılmaması nedeniyle de 10 kez hak ihlali kararı verildi. Bir önceki yıla oranla bu ilkenin ihlalindeki artış da yüzde 50 oldu.

Türkiye Hak İhlalinde Zirvede

Raporda yer alan bilgilere göre Türkiye, AİHM’in kurulduğu 1959 yılından 2019’a kadar en fazla hak ihlali kararının verildiği ülke oldu. AİHM kurulduğu günden itibaren Türkiye 3 bin 128 hak ihlali ile zirvede. İkinci sırada Rusya, üçüncü sırada ise İtalya yer aldı.

İsmail Arı